कार्तिक २२, २०८३
देशका प्रमुख सहरमा वायु प्रदूषणको अवस्था फरक–फरक देखिएको छ। आज सार्वजनिक गरिएको वायु गुणस्तर सूचकांक (एक्यूआई) अनुसार विराटनगरमा सबैभन्दा बढी प्रदूषण देखिएको छ भने पोखराको हावा तुलनात्मक रूपमा स्वच्छ रहेको छ। प्रमुख सहरहरूको औसत एक्यूआई करिब १३० मापन गरिएको छ।
सहरगत विवरणअनुसार विराटनगरमा एक्यूआई १६९ पुगेको छ। यो अस्वस्थकर स्तर हो। त्यस्तै वीरगञ्ज र नेपालगञ्जमा १५५–१५५ एक्यूआई मापन भएको छ। यी दुवै सहरको वायु गुणस्तर पनि अस्वस्थकर अवस्थामा रहेको छ।
काठमाडौंमा ११३ र चितवनमा १२० एक्यूआई देखिएको छ। यी स्थानको वायु गुणस्तर संवेदनशील समूहका लागि अस्वस्थकर मानिन्छ। पोखरामा भने एक्यूआई ६६ रहेको छ, जुन मध्यम स्तरमा पर्छ। उल्लेखित सहरमध्ये पोखराको वायु गुणस्तर सबैभन्दा राम्रो देखिएको छ।
वायु प्रदूषणको मात्रा बढेका सहरमा बालबालिका, वृद्धवृद्धा तथा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिलाई विशेष सावधानी अपनाउन स्वास्थ्यकर्मीले सुझाव दिएका छन्। उनीहरूलाई अनावश्यक रूपमा बाहिर ननिस्कन र बाहिर जानैपरे मास्क प्रयोग गर्न आग्रह गरिएको छ।
एक्यूआईले हावामा रहेका धुलोका सूक्ष्म कण, धुवाँ तथा अन्य प्रदूषकको मात्रा मापन गर्छ। यसको मापन शून्यदेखि ५०० सम्मको सूचकांकमा गरिन्छ। सामान्यतया शून्यदेखि ५० सम्मको स्तर राम्रो, ५१ देखि १०० सम्म मध्यम र त्यसभन्दा माथिका तहलाई क्रमशः बढी जोखिमपूर्ण मानिन्छ।
स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार वायु प्रदूषणको लामो समयसम्मको सम्पर्कले श्वासप्रश्वास प्रणाली र मुटुसम्बन्धी स्वास्थ्यमा असर पुर्याउन सक्छ। त्यसैले प्रदूषण कम गर्न सार्वजनिक यातायातको प्रयोग बढाउने, घरवरपर वृक्षारोपण गर्ने र खुला रूपमा फोहोर जलाउने कार्य रोक्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ।
प्रदूषण बढी भएका बेला संवेदनशील व्यक्तिले खुला ठाउँमा व्यायाम नगर्नु र आवश्यक सावधानी अपनाउनु उपयुक्त हुने स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूको भनाइ छ।
२३ कार्तिक २०८३, आईतवार १०:१२
