जनतापत्र,सिन्धुपाल्चोक ।
भारतबाट केराको आयात प्रभावित भएपछि नेपाली बजारमा स्थानीय उत्पादनले राम्रो अवसर पाएको छ। लामो समयदेखि आयातित केरासँग प्रतिस्पर्धा गर्न बाध्य भएका स्थानीय कृषकका लागि अहिलेको अवस्था उत्साहजनक मानिएको छ। उत्पादनले सहज रूपमा बजार पाउन थालेपछि किसानमा व्यावसायिक रूपमा केरा खेती विस्तार गर्ने उत्साह पनि बढेको छ।
स्थानीय उत्पादनले बजार पाएसँगै किसानले आफ्नो उत्पादनको उचित मूल्य पाउन थालेका छन्। यसअघि उत्पादन लागतसमेत उठाउन कठिनाइ भोगिरहेका कृषकले अहिले प्रतिदर्जन करिब १०० रुपैयाँसम्म मूल्य पाउन थालेको जनाइएको छ। कृषि क्षेत्रमा आबद्ध व्यक्तिहरूले यसलाई स्थानीय कृषिका लागि सकारात्मक अवसरका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
यद्यपि बजारमा उपभोक्ताले भने केराको मूल्य अत्यधिक बढेको गुनासो गर्न थालेका छन्। हाल बजारमा प्रतिदर्जन १५० देखि १८० रुपैयाँसम्ममा केरा बिक्री भइरहेको छ। सरोकारवालाहरूका अनुसार कृषकले करिब १०० रुपैयाँ प्रतिदर्जन मूल्य पाए पनि उपभोक्ताले १२० देखि १५० रुपैयाँसम्ममा केरा खरिद गर्न सक्ने वातावरण बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ। उत्पादनकर्ता र उपभोक्ता दुवैको हितलाई सन्तुलनमा राखेर मूल्य निर्धारण गर्न सके दीर्घकालीन रूपमा बजार अझ मजबुत हुने उनीहरूको भनाइ छ।
कृषि तथा बजार विज्ञहरूका अनुसार अस्थायी रूपमा माग बढेको भन्दै अत्यधिक मूल्य वृद्धि गर्नु उचित होइन। छोटो अवधिको बढी नाफाभन्दा उपभोक्ताको विश्वास कायम राख्नु दीर्घकालीन व्यापारका लागि बढी महत्त्वपूर्ण हुने उनीहरूको धारणा छ। उपभोक्ताले उचित मूल्यमा गुणस्तरीय वस्तु पाए मात्र स्थानीय उत्पादनप्रति विश्वास बढ्ने र त्यसले भविष्यमा पनि बजार सुनिश्चित गर्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
यस्तै, स्थानीय उत्पादनको गुणस्तरप्रति पनि उत्तिकै ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ। विशेषगरी केरा लगायत फलफूल तथा तरकारीमा विषादीको अनुचित प्रयोग नगर्न कृषकलाई आग्रह गरिएको छ। उत्पादन बढाउने वा फल आकर्षक देखाउने नाममा जथाभावी विषादी प्रयोग गर्दा उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पर्नुका साथै स्थानीय उत्पादनप्रतिको विश्वाससमेत कमजोर बन्न सक्ने सरोकारवालाहरूको भनाइ छ।
कृषि क्षेत्रका जानकारहरूले सुरक्षित उत्पादन, उचित मूल्य निर्धारण र जिम्मेवार बजार व्यवस्थापनलाई सँगसँगै अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। कृषक, व्यापारी र उपभोक्ताबीच विश्वासको सम्बन्ध कायम राख्न सके स्थानीय उत्पादनको बजार अझ दिगो र प्रतिस्पर्धी बन्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
भारतबाट आयातमा आएको अवरोधले स्थानीय कृषिलाई अवसर प्रदान गरेको वर्तमान अवस्थालाई दीर्घकालीन उपलब्धिमा रूपान्तरण गर्न उत्पादनको गुणस्तर, उपभोक्तामैत्री मूल्य र स्वस्थ व्यापारिक अभ्यासलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ। स्थानीय उत्पादनको प्रवद्र्धनसँगै उपभोक्ताको हितको संरक्षण गर्न सकिए नेपाली कृषि क्षेत्रले अझ बलियो आधार प्राप्त गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
२१ असार २०८३, आईतवार १९:३७
