काठमाडौं । बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणाली थप सक्रिय बन्दै नेपालतर्फ सर्न थालेपछि आगामी केही दिन देशका विभिन्न भागमा वर्षाको गतिविधि बढ्ने भएको छ। मौसम विज्ञान विभागले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म विशेषगरी गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा भारीदेखि अत्यधिक वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ।

मौसममा आएको परिवर्तनसँगै मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित वर्षा हुनसक्ने भएकाले बाढी, पहिरो, डुबान तथा गेग्रान बहावको जोखिम बढेको छ। सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सम्बन्धित निकायले नागरिकलाई सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्।

४२ जिल्ला ‘सुन्तला’ संकेतमा

वर्षाको सम्भावित प्रभावलाई आधार बनाएर मधेसबाहेक ६ प्रदेशका ४२ जिल्लालाई ‘सुन्तला’ संकेतमा राखिएको छ।

गण्डकी प्रदेशका सबै ११ जिल्ला उच्च जोखिमको संकेतमा छन्। लुम्बिनी प्रदेशका अधिकांश जिल्लासमेत सुन्तला संकेतमा राखिएका छन्।

यस्तै, ३५ जिल्लालाई ‘पहेँलो’ संकेत दिइएको छ। पहेँलो संकेतमा रहेका क्षेत्रमा पनि वर्षाको सम्भावना रहने भएकाले मौसमको अवस्था हेरेर सावधानी अपनाउनुपर्ने विभागले जनाएको छ।

गण्डकी र लुम्बिनीमा बढी वर्षा हुने अनुमान

पूर्वानुमानअनुसार गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका अधिकांश क्षेत्रमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुनसक्नेछ। केही स्थानमा भने अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

कोशी, मधेस, बागमती र सुदूरपश्चिमका केही स्थानमा पनि भारी वर्षा हुनसक्ने अनुमान छ। कर्णालीका केही भूभागमा समेत ठूलो वर्षाको सम्भावना रहेको विभागले जनाएको छ।

देशका धेरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्नेछ।

बंगालको खाडीबाट जलवाष्प नेपालतर्फ

उत्तर अण्डमान सागर तथा आसपास विकसित भएको मौसमी प्रणाली बंगालको खाडीको मध्य भागमा पुगेको छ। पश्चिम–उत्तरपश्चिम दिशातर्फ अघि बढिरहेको उक्त प्रणाली थप शक्तिशाली हुने क्रममा रहेको मौसमविद्हरूले बताएका छन्।

यसको प्रभावले जलवाष्पयुक्त हावा नेपालतर्फ भित्रिने भएकाले वर्षाको गतिविधि बढ्ने अनुमान गरिएको हो। प्रणालीको प्रभाव बुधबारदेखि केही प्रदेशमा देखिन थाले पनि शुक्रबारबाट थप सक्रिय हुने आकलन गरिएको छ।

तर यसको असर सबै क्षेत्रमा एकै किसिमको नहुने भएकाले स्थानीय मौसमको अवस्था महत्वपूर्ण हुने बताइएको छ।

बागमतीमा पनि जोखिम

बागमती प्रदेशका केही क्षेत्रमा वर्षाको मात्रा बढ्न सक्ने सम्भावना छ। विशेषगरी चितवन आसपासका नदी तथा खोलामा पानीको सतह बढ्नसक्ने जोखिम छ।

यसअघि बाढी र पहिरोबाट प्रभावित रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा भने थप वर्षाले समस्या बढाउन सक्ने देखिएको छ। कमजोर बनेका सडक, पहिरो प्रभावित क्षेत्र तथा जोखिमयुक्त बस्तीमा स्थानीय तहले निगरानी बढाउनुपर्ने अवस्था छ।

पहाडमा पहिरो, तराईमा डुबानको सम्भावना

भारी वर्षाका कारण पहाडी र चुरे क्षेत्रमा पहिरो तथा आकस्मिक बाढीको जोखिम बढ्न सक्छ। साना खोला, खहरे र नदीमा पानीको बहाव अचानक बढ्नसक्ने भएकाले नदी तथा खोलाको आसपास बसोबास गर्ने नागरिकलाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

तराईका होचा भूभागमा नदीको बहाव बढ्दा डुबान हुनसक्ने जोखिम छ। पानी निकास कमजोर भएका सहरी क्षेत्रमा पनि भारी वर्षाले समस्या निम्त्याउन सक्छ।

हिमाली क्षेत्रमा पनि सतर्कता

उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी वर्षासँगै हिमपात हुनसक्ने सम्भावना रहेको छ। वर्षा र हिमपातका कारण गेग्रान बहावको जोखिमसमेत बढ्नसक्ने भएकाले हिमाली क्षेत्रमा रहेका तथा यात्रा गरिरहेका व्यक्तिलाई मौसमको जानकारी लिएर मात्र गतिविधि गर्न आग्रह गरिएको छ।

यात्रा गर्दा विशेष सावधानी आवश्यक

शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म वर्षाको गतिविधि बढ्ने सम्भावना रहेकाले सडक यात्रा गर्दा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने भएको छ। पहाडी सडकमा पहिरो, सडक अवरोध तथा खोलामा पानीको बहाव बढ्नसक्ने भएकाले यात्राअघि सडक र मौसमको अवस्था बुझ्न सम्बन्धित निकायले आग्रह गरेका छन्।

विशेषगरी रातको समयमा जोखिमयुक्त सडकमा यात्रा नगर्न र अत्यावश्यक अवस्थामा मात्र लामो दूरीको यात्रा गर्न सुझाव दिइएको छ।

नदी तथा खोलाको किनार, पहिरोको जोखिम भएका भिरालो जमिन र डुबान सम्भावित क्षेत्रमा बसोबास गर्ने परिवारले आवश्यक पूर्वतयारी गर्नुपर्नेछ। बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अन्य जोखिममा रहेका व्यक्तिको सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताइएको छ।

सम्भावित विपद्लाई ध्यानमा राख्दै स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित सरकारी निकायलाई आवश्यक तयारी अवस्थामा रहन आग्रह गरिएको छ। मौसमको अवस्था परिवर्तन हुनसक्ने भएकाले विभागबाट जारी हुने नयाँ सूचना नियमित रूपमा हेर्नसमेत नागरिकलाई अनुरोध गरिएको छ।