सुनिता रखाल,चौतारा ।
चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका–८ मा रहेको प्रसिद्ध धार्मिक तथा तीर्थस्थल रानीपोखरीमा जनै पूर्णिमाको अवसरमा मेला लागेको छ । हरेक वर्ष जनै पूर्णिमाका दिन लाग्ने यस मेलामा चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिकाका विभिन्न वडासहित आसपासका क्षेत्रबाट ठूलो संख्यामा स्थानीय बासिन्दा, तीर्थालु तथा भक्तजन रानीपोखरी पुग्ने गरेका छन् ।

धार्मिक, सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेको रानीपोखरी क्षेत्र जनै पूर्णिमाका दिन विशेष आकर्षणको केन्द्र बन्ने गरेको छ । मेलामा दर्शन तथा पूजाआजा गर्न आउने भक्तजन बिहानैदेखि रानीपोखरी क्षेत्रमा पुग्ने गरेका छन् । परिवार तथा आफन्तसँगै मेला भर्न आउने, पूजा गर्ने र धार्मिक परम्पराअनुसार विभिन्न संस्कार पूरा गर्ने भक्तजनका कारण रानीपोखरी क्षेत्रमा उत्साहपूर्ण वातावरण देखिएको छ ।

जनै पूर्णिमा हिन्दू तथा बौद्ध परम्परासँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्व भएकाले यस अवसरमा रानीपोखरीमा धार्मिक आस्था राख्ने विभिन्न समुदायका मानिसको सहभागिता रहने गरेको छ । विशेषगरी स्थानीय लामा तथा झाँक्री समुदायले आफ्नो मौलिक परम्परा र संस्कृतिअनुसार पूजाआजा तथा धार्मिक विधि गर्ने गरेका छन् । उनीहरूले डम्फु बजाउँदै धार्मिक विधि पूरा गर्ने तथा भगवानसँग शक्ति, शान्ति र सुख–समृद्धिको कामना गर्ने परम्परा रहेको स्थानीय बताउँछन् ।

रानीपोखरीमा आउने भक्तजनले आफ्नो मनोकामना पूरा होस्, परिवारमा सुख–शान्ति रहोस् र आगामी दिनमा कुनै अनिष्ट नहोस् भन्ने कामनासहित भगवानको पूजा तथा दर्शन गर्ने गरेका छन् । विशेषगरी लामा–झाँक्रीहरूले परम्परागत विधिबाट पूजा गर्दै धार्मिक आस्था र विश्वासअनुसार आफूभित्रका नकारात्मक प्रभाव हट्ने तथा सकारात्मक शक्ति प्राप्त हुने विश्वास राख्ने गरेका छन् ।

स्थानीय संस्कृतिसँग जोडिएको डम्फुको धुन, धार्मिक विधि तथा भक्तजनको उपस्थितिले रानीपोखरीको वातावरणलाई थप आकर्षक बनाएको छ । मेलामा आउने भक्तजनले धार्मिक गतिविधिसँगै आफन्त तथा साथीभाइसँग भेटघाट गर्ने र स्थानीय संस्कृति तथा परम्पराको अवलोकन गर्ने अवसरसमेत पाउने गरेका छन् ।

रानीपोखरी मेला केवल धार्मिक गतिविधिमा सीमित नभई स्थानीय कला, संस्कृति र सामाजिक सम्बन्धलाई जोड्ने माध्यमका रूपमा समेत विकास हुँदै गएको छ । वर्षौंदेखि चल्दै आएको धार्मिक परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म पु¥याउन यस्ता मेलाले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने स्थानीयको भनाइ छ । जनै पूर्णिमाको अवसरमा एकै स्थानमा विभिन्न समुदाय तथा क्षेत्रका मानिस जम्मा हुँदा आपसी सद्भाव र सामाजिक एकता पनि बलियो बन्ने गरेको छ ।

मेलाका अवसरमा स्थानीयस्तरमा व्यापारिक गतिविधिसमेत बढ्ने गरेको छ । विभिन्न ठाउँबाट आउने तीर्थालु तथा भक्तजनलाई लक्षित गरी स्थानीय व्यापारीले आवश्यक सामग्री, खानेकुरा तथा अन्य वस्तुको व्यापार गर्ने गरेका छन् । यसले स्थानीय व्यवसाय तथा आम्दानीमा समेत केही योगदान पु¥याउने गरेको छ ।

रानीपोखरीलाई धार्मिक पर्यटनको गन्तव्यका रूपमा थप विकास गर्न सके स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत योगदान पुग्ने सम्भावना रहेको स्थानीयको अपेक्षा छ । प्राकृतिक सुन्दरता, धार्मिक महत्व र स्थानीय संस्कृतिको संगम रहेको यस क्षेत्रको पूर्वाधार विकास, सरसफाइ, खानेपानी, शौचालय तथा यातायात व्यवस्थापनमा ध्यान दिन सके आगामी वर्षहरूमा अझ धेरै भक्तजन तथा पर्यटक आकर्षित गर्न सकिने देखिन्छ ।

मेलामा आउने भक्तजनले धार्मिक आस्था र परम्परालाई सम्मान गर्दै सुरक्षित रूपमा पूजा तथा दर्शन गर्ने गरेका छन् । स्थानीयस्तरमा मेला व्यवस्थापन तथा भक्तजनलाई सहज वातावरण निर्माण गर्न आवश्यक समन्वयसमेत गरिएको छ ।

जनै पूर्णिमाको दिन रानीपोखरीमा लाग्ने मेला स्थानीयको धार्मिक विश्वास र सांस्कृतिक पहिचानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ । पुस्तौँदेखि चलिआएको परम्परालाई निरन्तरता दिँदै हरेक वर्ष यहाँ भक्तजनको उपस्थिति बढ्दै जानुले रानीपोखरीको धार्मिक महत्वलाई थप उजागर गरेको छ ।

धार्मिक आस्था, मौलिक संस्कृति र सामाजिक सद्भावको संगमका रूपमा रहेको रानीपोखरी मेला चौतारा साँगाचोकगढी–८ को महत्वपूर्ण पहिचान बन्दै गएको छ । स्थानीयले यस्ता मौलिक परम्पराको संरक्षण गर्दै रानीपोखरीलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्यटनको आकर्षक गन्तव्यका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।