जनतापत्र, सिन्धुपाल्चोक

सिन्धुपाल्चोकको इन्द्रावती गाउँपालिका वडा नम्बर ४ ले स्थानीय किसानहरूलाई आधुनिक कृषि प्रविधितर्फ आकर्षित गराउने उद्देश्यले मिनिटिलर (हलो) वितरण गरेको छ। वडा कार्यालयको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को स्वीकृत वार्षिक कार्यक्रम अन्तर्गत मागमा आधारित २३ वटा मिनिटिलर किसानहरूलाई हस्तान्तरण गरिएको हो। परम्परागत खेती प्रणालीलाई विस्थापित गर्दै कृषिमा यान्त्रिकीकरण र आधुनिकीकरण बढाउन वडाले ५० प्रतिशत अनुदानमा उक्त सामग्री वितरण गरेको हो ।

प्रतिगोटा २९ हजार रुपैयाँ लागत पर्ने उक्त मिनिटिलरका लागि किसानहरूले आधा रकम अर्थात् ५० प्रतिशत मात्र बेहोरेका छन्। बाँकी ५० प्रतिशत रकम वडा कार्यालयले अनुदान स्वरूप उपलब्ध गराएको हो। आधुनिक प्रविधिको प्रयोगले खेती किसानीमा लाग्ने श्रम र समय दुवै बचत हुने भएपछि मिनिटिलर पाएका स्थानीय किसानहरू उत्साहित भएका छन्।

सीमित स्रोतका बीच पनि कृषिलाई प्राथमिकता

मिनिटिलर वितरण कार्यक्रममा बोल्दै इन्द्रावती वडा नम्बर ४ का वडा अध्यक्ष क्षेत्र बहादुर तामाङले वडासँग सीमित स्रोत र साधन भए तापनि किसानहरूको वास्तविक आवश्यकतालाई बुझेर यो कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको बताउनुभयो। वडाका शतप्रतिशत नागरिकहरू कृषि सँग जोडिएकाले कृषिको उत्पादकत्व बढाउनु नै वडाको मुख्य लक्ष्य रहेको उहाँको भनाइ थियो।

वडा अध्यक्ष तामाङले भन्नुभयो, “हाम्रो वडाका प्रायः सबै नागरिक कृषि पेशामै आबद्ध हुनुहुन्छ। त्यसैले किसानहरूलाई प्रविधिसँग जोड्नु हाम्रो दायित्व हो। एकल रूपमा भन्दा पनि प्राप्त मिनिटिलरलाई समूहमा मिलेर सञ्चालन गर्दा धेरैभन्दा धेरै किसानले लाभ लिन सक्छन्।” उहाँले किसानहरूलाई निर्वाहमुखी खेतीबाट माथि उठाएर व्यावसायिक बनाउन वडा कार्यालयले निरन्तर पहल र लगानी गरिरहेको उल्लेख गर्दै आगामी दिनमा पनि लक्षित वर्गका लागि विशेष कार्यक्रमहरू ल्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो।

छिमेकी वडाका लागि प्रेरणा

कार्यक्रममा अतिथि एवं इन्द्रावती वडा नम्बर ७ का अध्यक्ष रविन्द्र कुमार खातीले वडा नम्बर ४ का अध्यक्षको कृषिप्रतिको सोच र कार्यशैलीको प्रशंसा गर्नुभयो। उहाँले किसानलाई आधुनिक कृषि तथा यान्त्रिकीकरणतर्फ अग्रसर गराउन यस्ता अनुदानका कार्यक्रमहरू अत्यन्तै प्रभावकारी हुने धारणा राख्नुभयो।

वडा नम्बर ४ को यो सकारात्मक कार्यबाट प्रेरित भएर आफूले पनि आफ्नै वडामा कृषि आधुनिकीकरणका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्न सुरु गरिसकेको अध्यक्ष खातीले जानकारी दिनुभयो। उहाँले थप्नुभयो, “अहिलेको युग प्रविधिको युग हो। कम समय र थोरै लागतमा धेरै काम गर्न र उत्पादन बढाउन मिनिटिलरले ठूलो सहयोग पुर्‍याउँछ। त्यसैले यसको सही र उचित सदुपयोग गर्न म सम्पूर्ण कृषकहरूलाई आग्रह गर्दछु।”

उत्पादन वृद्धि र श्रम बचतको अपेक्षा

सोही कार्यक्रममा उपस्थित वडा नम्बर ७ का अर्का जनप्रतिनिधि दिल कुमार श्रेष्ठले पनि आधुनिक कृषिका लागि प्रविधिको विकल्प नभएको बताउनुभयो। पहाडी भूभागमा ठूला ट्र्याक्टर लैजान नसकिने अवस्थामा मिनिटिलर निकै उपयोगी हुने र यसले किसानहरूको श्रमलाई सहज बनाउने उहाँको तर्क थियो। उहाँले अनुदानमा पाएको सामग्रीलाई सुरक्षित राख्दै उत्पादन बढाउने कार्यमा केन्द्रित हुन किसानहरूलाई सुझाव दिनुभयो।

वडा सचिव देवीमाया सुनारले सञ्चालन गर्नुभएको उक्त वितरण कार्यक्रममा वडाका जनप्रतिनिधि, स्थानीय राजनीतिक दलका प्रतिनिधि तथा ठूलो संख्यामा स्थानीय किसानहरूको उपस्थिति रहेको थियो।

किसानहरू खुसी

लामो समयदेखि परम्परागत रूपमा गोरु नारेर वा कोदालोले खनेर खेती गर्दै आएका स्थानीय किसानहरू प्रविधि भित्रिएपछि दङ्ग छन्। खेती गर्ने सिजनमा गोरु नपाइने, खेतालाको अभाव हुने र लागत महँगो पर्ने समस्या भोगिरहेका किसानहरूका लागि मिनिटिलर निकै ठूलो राहत बन्ने देखिएको छ।

स्थानीय किसानहरूका अनुसार मिनिटिलरको प्रयोगले जमिन छिटो बाँझो उकास्न सहयोग पुग्नेछ भने यसले कृषि कार्यलाई छिटोछरितो बनाउनेछ। वडा कार्यालयले आगामी दिनमा मिनिटिलर बिग्रिएमा त्यसको मर्मत सम्भार र सञ्चालनका लागि आवश्यक तालिमको समेत व्यवस्था गरिदिए अझ सहज हुने अपेक्षा किसानहरूले राखेका छन्।

सिन्धुपाल्चोकका ग्रामीण क्षेत्रहरूमा पछिल्लो समय युवा पुस्ता वैदेशिक रोजगारीमा जाने क्रम बढेसँगै गाउँमा श्रमशक्तिको अभाव देखिन थालेको छ। यस्तो अवस्थामा स्थानीय सरकारहरूले कृषि यान्त्रिकीकरणमा जोड दिँदै किसानहरूलाई प्रोत्साहन भत्ता वा यस्ता अनुदानका कार्यक्रम ल्याउनुले बाँझो जमिनको सदुपयोग हुन थालेको छ। इन्द्रावती गाउँपालिकाले कृषि क्षेत्रको विकासलाई आफ्नो नीति तथा कार्यक्रममा प्राथमिकता दिँदै आएको यो कदमले प्रष्ट पार्छ।